Categorie: Recensies MdH

‘De bekoring van het antieke’: Willem Frederik Hermans bijgezet voor de eeuwigheid

Geplaatst op 05/01/2011 door Martin de Haan

[Pas na het schrijven van dit stuk heb ik vernomen dat het volledige ‘officiële’ oeuvre van Milan Kundera in het voorjaar van 2011 zal verschijnen in een tweedelige Pléiade-editie, bezorgd door François Ricard.] Een paar jaar geleden ging ik samen … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Hermans, Kundera

Verbazië voor volwassenen

Geplaatst op 19/03/2010 door Martin de Haan

Alice in Verbazië. Zo had Nicolaas Matsier zijn vertaling van Alice in Wonderland graag genoemd. Immers, zo schrijft hij in de essaybundel die nu die titel draagt, het accent in het Engelse ‘wonder’ ligt eerder op verbazing dan op ‘wonder’ … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Carroll, Matsier

Haar wangen waren roze

Geplaatst op 08/10/2009 door Martin de Haan

Madame of mevrouw, dat is de vraag. Stel, je bent een niet onbevallig, romantisch aangelegd boerenmeisje uit Normandië. De (getrouwde) dorpsarts komt langs om je vaders gebroken been te behandelen, je vindt hem leuk en hij jou ook, zijn vrouw … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Flaubert, hervertaling, Pinxteren (van)

’t Is ’m ’n doorn in ’t oog

Geplaatst op 01/05/2009 door Martin de Haan

Aardige opdracht voor een cursus creative writing: schrijf een tekst waarin de letter e niet voorkomt. Een e-lipogram heet zoiets, en wie met het verschijnsel bekend is (bijvoorbeeld uit het werk van Battus) weet waarschijnlijk ook dat er zelfs een … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Oulipo, Perec

Een koninkrijk voor een krukje

Geplaatst op 19/09/2008 door Martin de Haan

In een ranglijst van meest geciteerde schrijvers zou hij fier bovenaan staan. Toch beslaat zijn gepubliceerde oeuvre nog geen 100 bladzijden. François VI hertog van La Rochefoucauld vond het schrijven een aardig tijdverdrijf, en dat hebben we geweten. Met zijn … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: La Rochefoucauld

Eén vrouw is haar geliefde trouw

Geplaatst op 20/06/2008 door Martin de Haan

Een spons. Misschien is dat wel het beste beeld om Denis Diderot mee te typeren. Een wandelende spons die alles om zich heen in zich opzuigt en het weer uitspuwt zodra er pen en papier in de buurt zijn. Het … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Diderot

De literatuur is dood, leve de literatuur

Geplaatst op 16/05/2008 door Martin de Haan

Voor wie het nog niet wist: er is iets vreemds aan de hand met de literatuur. Elk jaar verschijnen er meer boeken, het aanbod is groter en gevarieerder dan ooit, en toch speelt literatuur inmiddels een vrij marginale rol in … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Marx (W.)

Lachen om een rotte wereld

Geplaatst op 04/04/2008 door Martin de Haan

‘Rotting wint en schrijft de wet voor.’ Dat zegt Croll, en Croll kan het weten want hij is de enige in het dorp die de rotting bestrijdt, bijvoorbeeld door een aangetaste voet te laten schoonkluiven door een ezel en de … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Kafka, Pons

Zeshoekige literatuurgeschiedenis

Geplaatst op 21/03/2008 door Martin de Haan

Franc Schuerewegen en Marc Smeets zijn respectievelijk hoogleraar en universitair docent aan de universiteit van Nijmegen. Samen hebben zij nu hun beider passie, de Franse literatuur, voor uitgeverij Bert Bakker in een notendop geperst. Ze hebben daarbij ‘bewust geopteerd voor … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Frankrijk

Een lachspiegel op de hoofdweg

Geplaatst op 07/12/2007 door Martin de Haan

Slecht geschreven en onbegrijpelijk. Dat vond de grote stilist Gustave Flaubert Het rood en het zwart, de roman waarmee Henri Beyle, alias Stendhal (1783-1842), dertig jaar eerder zijn naam had gevestigd. Diezelfde roman figureert inmiddels in de Perpetua Reeks van … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Stendhal

De mens, dat weerzinwekkende wezen

Geplaatst op 08/12/2006 door Martin de Haan

Louis Salavin is een jonge kantoorbediende bij een grote firma. Als hij op een dag een document moet gaan overhandigen aan niemand minder dan de directeur, merkt hij ineens dat zijn lichaam de touwtjes in handen heeft genomen: langzaam gaat … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Duhamel

Tegen de terreur van het Goede

Geplaatst op 13/10/2006 door Martin de Haan

Hij heeft een donkere zonnebril op. Hij houdt van harde rockmuziek. Hij gebruikt bewustzijnsverruimende middelen. Hij kondigt het einde van de mensheid aan, of iets wat daarop lijkt. En hij schrijft vuistdikke boeken. Maurice G. Dantec is een geval apart, … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Dantec

Een happy end voor Michel

Geplaatst op 06/10/2006 door Martin de Haan

Recensie door Martin de Haan van de film ‘Elementarteilchen’ van Oskar Roehler. Een film zonder lef en zonder urgentie, met een semi-happy end waaruit we lijken te moeten opmaken dat het allemaal heus zo erg niet is als Houellebecq ons voorhoudt. Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Houellebecq, Roehler, vertalen

Bezienswaardigheden van Raymond Queneau

Geplaatst op 22/09/2006 door Martin de Haan

‘Wanneer ik erin zou slagen u duidelijk te maken wat het voor een mens kan betekenen met literatuur om te gaan, zou ik voor mijn gevoel het belangrijkste gedeelte van mijn opdracht vervuld hebben.’ Dat was de taak die Evert … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Queneau, Starre (van der)

Lezen in de breedte

Geplaatst op 25/08/2006 door Martin de Haan

De naam Gérard Genette doet bij veel literair onderlegde Fransen een pijnlijk belletje rinkelen. Als uitvinder van barbaarse termen als homodiëgetisch en pseudo-iteratief bracht hij met zijn wetenschappelijke verteltheorie menig letterenstudent tot wanhoop. Hooguit een enkeling met een afwijkend gevoel … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Genette

Gedaanten van een weifelaar

Geplaatst op 16/06/2006 door Martin de Haan

Je zou hem de Proteus van de twintigste-eeuwse Franse literatuur kunnen noemen. André Gide (1869-1951), auteur van onder meer Les Caves du Vatican en Les Faux-monnayeurs, neemt als schrijver de meest uiteenlopende gedaanten aan, hij is altijd daar waar je … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Gide

Met beide benen in de modder

Geplaatst op 14/04/2006 door Martin de Haan

Zij waren onze helden: Alain Robbe-Grillet, Claude Simon en nog een paar geestverwanten. Onder de banier van de Nouveau Roman trokken ze ten strijde tegen de ‘traditionele’ roman, daarin bijgestaan door de theoretici van de Nouvelle Critique (Roland Barthes, Gérard … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Nouveau Roman, Simon

Zo groot als een jockey

Geplaatst op 20/01/2006 door Martin de Haan

In Élucidation, een niet onprettig intellectueel blablatijdschrift zoals ze alleen in Frankrijk worden gemaakt, verscheen in het voorjaar van 2004 een opmerkelijk sober tekstje, getiteld ‘Maurice Ravel, buitenkant van de miniatuur’. De auteur, Jean Echenoz, schetst met een paar pennenstreken … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Echenoz

Drijfzand zonder bakens

Geplaatst op 06/01/2006 door Martin de Haan

Dit had een juichende recensie kunnen zijn. Een belangrijk boek van een belangrijke Franse schrijver, vertaald door een belangrijke Nederlandse vakbroeder en uitgegeven bij een van de weinige overgebleven kwaliteitsuitgeverijen: succes verzekerd, zou je zeggen. De bespreking zou zich dan … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Bernlef, Modiano, vertalen

Een moestuin vol steunstokken

Geplaatst op 16/12/2005 door Martin de Haan

‘De puntkomma was een van de grote clichés van de achttiende-eeuwse literatuur: Vivant Denon, man van de wereld die wil bewijzen dat hij een schrijver is (hij was museumconservator), paalt er het begin van zijn novelle Point de lendemain mee … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Dantzig, Frankrijk, lezen

De lach van de leegte (2)

Geplaatst op 02/12/2005 door Martin de Haan

Een roman die zich afspeelt tussen twee identieke zinnetjes. Dat is Ik ben weg, waarmee Jean Echenoz in 1999 de Prix Goncourt won (de jury vervroegde de bekendmaking zelfs om een andere jury voor te zijn). Twee identieke zinnetjes: ‘Ik … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Echenoz

Een hele reeks moedertjes

Geplaatst op 11/11/2005 door Martin de Haan

Opgetekend uit de mond van Didier Decoin, lid van de eerbiedwaardige Académie Goncourt: klonen is als literair thema over honderd jaar allang achterhaald, de relatie tussen moeder en kind blijft daarentegen eeuwig actueel. Ergo: een roman over klonen zal snel … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Houellebecq, Prix Goncourt, Weyergans

Onwetend en niet tot redeneren in staat

Geplaatst op 07/01/2005 door Martin de Haan

Het draait allemaal om de grens tussen droom en daad. De droom: een alomvattende gemeenschap van gelijkgestemden, een paradijs van eensgezindheid. De daad: het verwezenlijken van de droom door de onderdrukking van alles wat niet dat paradijs is. Op 17 … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: libertijnen, Montaigne

Onaangedane terugblik

Geplaatst op 19/11/2004 door Martin de Haan

Patrick Modiano is in het Nederlands waarschijnlijk de meest vertaalde Franse schrijver na Simenon. Met de verschijning van zijn recentste roman, Nachtelijk ongeval, staat de teller inmiddels op zeventien, en het einde is nog niet in zicht, want Modiano’s volgende … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Modiano

De wereld als personage

Geplaatst op 05/03/2004 door Martin de Haan

Nog niet zo heel lang geleden stond Honoré de Balzac (1799-1850) in literair Frankrijk model voor alles wat fout was. Het personage en het verhaal, twee belangrijke pijlers van zijn gigantische oeuvre, werden afgedaan als achterhaalde begrippen, zijn beschrijvingen overtollig … Lees verder →

Categorie: Recensies MdH | Thema: Balzac