Categorie: Essays RH

Wat niet gebruikt wordt, slijt. Over Pierre Bergounioux en Jean-Loup Trassard

Het Frans kent er een staande uitdrukking voor: exode rural, ontvolking van het platteland. Weliswaar is Frankrijk een van de laatste Europese landen waar een grootschalige exodus van de agrarische bevolking naar de steden op gang is gekomen, maar die … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Bergounioux, Cortázar, Trassard

Roland Barthes (1915-1980)

De setting is een strand, de achtergrond bestaat uit horizontale stroken grijs, lucht, water, zand. De drie foto’s zijn genomen met een kleinbeeldcamera, de lens was goedkoop; er hangt een verticaal floers langs de randen van het beeld. Het object, … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Barthes, fotografie

L’expatriation littéraire

Tentative d’élucidation des enjeux de la traduction de l’oeuvre de Pierre Michon. Pour que son texte soit habité de la tension propre au texte original, le traducteur devrait s’expatrier dans sa propre langue. Lees verder

Categorie: Essays RH, Français RH | Thema: Meschonnic, Michon

Slaapkamerverhalen

Suite in het Crystal van Olivier Rolin (1947) – overigens schitterend vertaald door Katelijne de Vuyst en Marij Elias – is een buitenissig literair object: een mozaïek van verhalen in de vorm van een verzameling uitputtend beschreven hotelkamers. Het wil … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Perec, Proust, Rolin

Schwung en snobisme

Zijn Pierre Michons Vies minuscules uit 1984 verre nakomelingen van Marcel Schwobs Vies imaginaires uit 1896? De link is gauw gelegd, al was het maar doordat de verwantschap in de titels al wordt gesuggereerd, en op het eerste gezicht is … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Michon, Quignard, Schwob

Bourdieu en de concurrentiestrijd

Sinds Carry van Bruggens vermaarde slogan ‘levensdrift is distinctiedrift’, waarmee haar Hedendaagsch Fetischisme (1925) opent, is het gangbaar geworden elk onderscheid in taalgebruik, kleding of omgangsvormen te beschouwen als een doelbewuste, intentionele poging om zich te verheffen boven anderen. Zo … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Bourdieu

De pen van de engel

Roemloze levens, de vertaling van Pierre Michons Vies minuscules (1984), is het soort boek dat zijn lezers druppelsgewijs vindt. Intussen is de eerste druk van deze hedendaagse klassieker, uit 2001, toch nog uitgeput geraakt. Vorige maand verscheen na zes jaar … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Michon

Hermans en de hoer van Brussel

Misschien moet je wel iets van een hoerenloper hebben om van Brussel te houden. Ooit vormden wij mensen één volk en hadden wij één taal. Toen wilden de Babyloniërs een toren bouwen die tot de hemel reikte. God strafte de … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Brussel, Hermans

‘De schrijver is hooguit een opwekker van ambiguïteit’: Roland Barthes

‘Het kwartetje van waarden ziet er dus zo uit: ‘stijf worden’ en ‘los raken’ zijn goede waarden (het gladde, het geoliede, het overgotene zijn gunstig, afdrijven is gerechtvaardigd); maar ‘stollen’ en ‘schiften’ zijn slechte waarden, [onleesb.] wijzen vooruit naar de … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Barthes

Vertaalwinst

1. Tokio, een chique hotel, twee westerlingen, man en vrouw. Sofia Coppola’s veelgeprezen Lost in Translation bevat dezelfde ingrediënten als Jean-Philippe Toussaints veelgeprezen Faire l’amour. Niet alleen qua setting, ook qua thematiek zijn de overeenkomsten tussen de film en de … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Kaas, Toussaint, vertalen

Georges Perec / Robert Antelme

Wie vandaag het essay leest dat Georges Perec (1936-1982) begin jaren ’60 schreef over L’espèce humaine van Robert Antelme, doet dat haast onvermijdelijk met een biografische bril. Perecs Pools-joodse vader overleed in 1940 tijdens de eerste oorlogshandelingen als vrijwillige in … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Antelme, kampliteratuur, Perec

‘Je ne pus qu’amèrement m’extasier’: traduire Michon en néerlandais

À propos du pathos spécifique lié à la traduction d’un texte pathétique, le cas des traductions néerlandaises des oeuvres de Pierre Michon. Lees verder

Categorie: Essays RH, Français RH | Thema: Michon

‘Ik moet het weifelend wezen dat ik ben, stutten door welsprekendheid’: Herman Teirlinck

De lievelingsschrijver is een eenmanscategorie die veel wegheeft van de vriend. Aan mijn lievelingsschrijver denk ik in het vocabulaire van de vriendschap, ik schep graag op over zijn in het oog lopende kwaliteiten en reageer op zijn niet minder in … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Brussel, Teirlinck

‘Het masker was volmaakt’: over de bekkentrekkerij van de vertaler

Onder de vormen van plezier die lezen oplevert, onderscheidt Roland Barthes in zijn essay Sur la lecture, naast het fetisjistische plezier in de woorden en het erotische plezier van de suspense, het door de gelezen tekst opgewekte verlangen om zelf … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Michon, vertalen

Een vreemde waaiing

De huidige wederopleving van Brussel doet denken aan de hoogtijdagen rond 1900. Nergens werd die belle époque zo fraai beschreven als in Herman Teirlincks grotestadsroman Het ivoren aapje. Rokus Hofstede duikt met de twee hoofdpersonen van het boek onder in … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Brussel, Teirlinck

‘Heimwee naar de hel’: het beteugelde geweld van Cioran

‘Geboren zijn in een volk dat nooit van zich zal doen spreken is een verschrikkelijke vernedering, al valt er wel mee te leven.’ Deze op zijn minst halfhartige uitspraak deed de Franse schrijver en denker Emil Cioran in 1979, meer … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Cioran

‘Je sentais la sacristie’: Pierre Michon et le Très-Haut

Discussion du topos de la transcendance, divine ou autre, dans l’oeuvre de Pierre Michon. Lees verder

Categorie: Essays RH, Français RH | Thema: Michon

La violence bridée de Cioran

Tentative d’analyser l’oxymore comme structure profonde, historiquement ancrée, de l’antihistorisme de E.M. Cioran. Lees verder

Categorie: Essays RH, Français RH | Thema: Cioran

Batavus Droogstoppel, Max Havelaar: la double face du calvinisme

Discussion du ‘Max Havelaar’, grand classique anticolonialiste de la littérature néerlandaise, comme illustration du conflit entre égoïsme intéressé et altruisme moralisateur – la ‘double face’ du calvinisme. Lees verder

Categorie: Essays RH, Français RH | Thema: Multatuli, Nederland

La dormiveglia

‘Zodra je je ogen sluit begint het avontuur van de slap.’ De stem die zich vanaf de eerste zin van Un homme qui dort (1967) in de tweede persoon enkelvoud tot de lezer richt beschrijft de ervaringen van een Parijse … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Perec

De asbakken van Georges Perec

‘L’écriture contemporaine a oublié l’art d’énumérer’ Georges Perec, ‘Notes concernant les objets qui sont sur ma table de travail’1 Er is een foto van Perec waarop hij ietwat droevig glimlachend de camera inkijkt, zijn hoofd steunend op zijn rechterhand, een … Lees verder

Categorie: Essays RH | Thema: Nouveau Roman, Oulipo, Perec, Robbe-Grillet