Dossier Riskante relaties

Ruim 235 jaar na de oorspronkelijke Franse editie van Les Liaisons dangereuses (1782) is er nu een nieuwe vertaling van Martin de Haan, Riskante relaties (De Arbeiderpers, 2017). Reden genoeg om een (hopelijk gestaag aangroeiend) dossier aan het enige boek van Choderlos de Laclos te wijden. Hieronder vindt u de stukken die op Hof/Haan over hem te vinden zijn. Een zijstap naar die andere grote libertijnse tekst, Eenmaal, immermeer van Vivant Denon, is overigens ook makkelijk gemaakt: hier.

  • Riskante relaties: u of jij? (vervolg) Verder waar ik was gebleven (zie mijn vorige post). In plaats van in mijn vertaling de Franse verdeling tussen vous en tu op de voet te volgen, zoals ik aanvankelijk had gedaan om het historische decor te benadrukken, heb ik omwille van de variatie besloten de mogelijkheden van het hedendaags Nederlands optimaal te benutten: goede vrienden tutoyeren elkaar, geliefden ...
  • Riskante relaties: u of jij? Eerder schreef ik over de spagaat, zoals ik de aanpak heb genoemd die ik bij het vertalen van Les Liaisons dangereuses heb gevolgd – na te hebben geconstateerd dat mijn aanvankelijke aanpak niet werkte. Een van de dingen die ik na het Grote Inzicht radicaal moest veranderen, was de verdeling tussen 'u' en 'jij'. Dat is ...
  • Riskante relaties: Cécile Volanges 'Ik heet Cécile Volanges en niet Cécile de Volanges en dat is gek want mama heet wel madame de Volanges omdat ze van adel is.' Zo – zonder komma's op plaatsen waar je ze zou verwachten, en met kinderlijk veel nevenschikkende voegwoorden – zou een typische Cécile-zin er in mijn vertaling uit kunnen zien. Ze ...
  • Riskante relaties: de spagaat Het meest opvallende en destijds meest vernieuwende aspect van Les Liaisons dangereuses is het stilistisch realisme. Elk personage heeft zijn eigen stijl en verhoudt zich op zijn eigen manier tot de achttiende-eeuwse conventies. Aanvankelijk (behoorlijk lang) legde ik in mijn vertaling daarom sterk de nadruk op die conventies: het korset van de wellevendheid met zijn vereiste ...
  • Riskante relaties: Adriaan Morriën – Korte beschouwing over Adriaan Morriën als vertaler van Les Liaisons dangereuses.
  • Riskante relaties: de titel Eerder (hier) schreef ik vrij uitgebreid over de titel die ik aan mijn vertaling van Les Liaisons dangereuses wilde meegeven: Gevaarlijke verhoudingen. Vooral de directe verwijzing naar Hella Haasses vervolg op het boek, Een gevaarlijke verhouding – Daal- en Bergse brieven (1976), leek me van groot belang. Toch is het Riskante relaties geworden, om redenen die in de commentaartjes ...
  • Riskante relaties: Visconde de Valmor Een paar weken geleden verbleef ik met mijn geliefde in een gerieflijk appartement in Lissabon om even bij te komen van een lange, loodzware vertaalklus die ik eindelijk had volbracht – of althans bijna volbracht, want op de dag voor vertrek werd me duidelijk dat er nog altijd zo'n 3000 woordjes zouden blijven liggen tot ...
  • Gevaarlijke verhoudingen: de titel Zoals hier al een tijdje staat aangekondigd, werk ik aan een nieuwe vertaling van Les Liaisons dangereuses. De nog altijd gebruikte (in 2004, 2005 en 2012 herdrukte) Querido-vertaling van Adriaan Morriën dateert uit 1954. Tussendoor zijn er nog twee vertalingen verschenen, van R. de ...
  • Verdwaald in het rijk der zinnen Zonen van beroemde vaders hebben het niet makkelijk. Voor de buitenwacht beperkt hun identiteit zich al snel tot het zoon-zijn, en het is al helemaal de goden verzoeken om je als 'zoon van' op hetzelfde terrein te begeven waar je verwekker glorieert. In de Franse literatuur zijn er niettemin twee van dergelijke zonen die dat ...