Dossier Houellebecq

Het werk van Michel Houellebecq staat centraal in een groot aantal artikelen op deze site. Om het zoeken wat te vergemakkelijken hebben we ze hier onder op een rijtje gezet, gerangschikt per boek.

De kaart en het gebied

  • Vertalersgeluk zonder oesters 21 juni 2012 En daar ging hij dan, de Europese Literatuurprijs 2012, naar Julian Barnes en zijn vertaler Ronald Vlek. Pech voor het duo Houellebecq/De Haan, dat evenwel niet bij de pakken neer wenst te zitten en zijn zinnen heeft gezet op een revanche in het mooie jaar 2017. De avond waarop de bekendmaking plaatsvond, tevens de afsluiting van ...
  • De kaart en het gebied: de prijs? 5 juni 2012 Wint De kaart en het gebied de Europese Literatuurprijs? Over twee weken weten we het, want dan vindt in de Rotterdamse Unie de officiële bekendmaking plaats tijdens een avondje in de reeks Vertalersgeluk. Het is alvast heel aardig dat het boek het tot de shortlist heeft geschopt, want ondanks alle lof in de pers voor zijn ...
  • De kaart en het gebied: de noten 21 juni 2011 Vandaag weer twee recensies van De kaart en het gebied (op de onvolprezen blogs Cutting Edge en 8weekly) waarin de besprekers hun beklag doen over het ontbreken van verklarende noten, in navolging van NRC Handelsblad. Misschien wordt het dus tijd om er wat meer over te zeggen. Mijn keuze om de verklarende lijst van eigennamen in ...
  • De kaart en het gebied: de ontvangst 20 juni 2011 Een knusse bijeenkomst in Groningen, georganiseerd door literair dispuut Flanor. Een sfeervol SLAA-avondje in het Comedy Theater in de Nes (waar het bovenstaande filmpje van Diederik Rijpstra en Keke Keukelaar werd vertoond). Een goed bezochte lezing aan de Universiteit Utrecht. Een over het algemeen bijzonder positieve ontvangst in de pers en op blogs. Een aantal ...
  • Interview met Martin de Haan door Wineke de Boer 7 juni 2011 Verschillende critici stellen vast dat deze nieuwe roman van Houellebecq een stijlbreuk betekent met de vorige. Heb je dat ook zo ervaren? Zo ja, wat is er anders en hoe beïnvloedde dat de vertaling? Ja, deze roman is anders. Zowel de stijl als de opbouw is veel minder springerig dan Houellebecqs eerdere werk, en het boek ...
  • De wereld op een afstand: Michel Houellebecq 15 mei 2011 Interview met Michel Houellebecq, de auteur van ‘De kaart en het gebied’ (Prix Goncourt 2010), door zijn Nederlandse vertaler, Martin de Haan.
  • La mise à distance du monde: entretien avec Michel Houellebecq 15 mei 2011 Entretien avec Michel Houellebecq, auteur de La Carte et le territoire (Prix Goncourt 2010), par son traducteur néerlandais, Martin de Haan.
  • Michel Houellebecq, De kaart en het gebied, fragment 6 mei 2011 Fragment uit ‘De kaart en het gebied’ waarin het portret van de schrijver Michel Houellebecq wordt beschreven dat de hoofdpersoon, Jed Martin, heeft geschilderd.
  • Het oog van de atleet 2 mei 2011 Ziezo. De proeven van De kaart en het gebied zijn gecorrigeerd, het boek kan naar de drukker. Ik verbaas me er altijd over hoeveel er in de productiefase van een vertaling, na het inleveren van de kopij, nog verandert aan een tekst die voor mijn gevoel toch echt definitief was. Niet alleen omdat andere mensen ...
  • Zachte berusting 19 maart 2011 Hoe zou het toch staan met de vertaling van La Carte et le territoire? Wordt daar nog altijd aan gewerkt? Ja, daar wordt nog altijd aan gewerkt, meer dan fulltime zelfs (wat ook de stilte op Hof/Haan voor een groot deel verklaart). Maar het einde nadert, over iets minder dan een week moet alles af ...
  • Nieuwe jasjes 16 december 2010 Uitgeverij De Arbeiderspers grijpt de verschijning van De kaart en het gebied aan om ook Houellebecqs vier eerdere romans in een nieuw jasje te steken, ontworpen door Ron van Roon. Het zijn prachtige omslagen, waarop dit keer ook de naam van de vertaler vermeld staat (en zo hoort het).
  • Goncourt 9 november 2010 Op 7 november 2005 was ik uitgenodigd voor een feestje. Plaats van handeling: Place Gaillon, Parijs, in het chique restaurant Drouant. Althans, daar zou het feest beginnen, waarna het al snel zou worden verplaatst naar een geheime locatie. Bij Drouant wordt elk jaar begin november de winnaar van de Prix Goncourt bekendgemaakt. Vandaar ook dat feestje: ...
  • Martin, Jed 19 oktober 2010 Beeldend kunstenaar (Raincy, 1975 - Châtelus-le-Marcheix, ca. 2055), actief in Frankrijk vanaf circa 2000. Zoon van een succesvol aannemer gespecialiseerd in toeristenresorts, kleinzoon van een dorpsfotograaf. Uit Martins adolescentie is een waterverfschilderij bewaard gebleven, Hooitijd in Duitsland, dat wel is vergeleken met een Cézanne; het getuigt van een klassieke schilderkunstige visie, gebaseerd op het begrip ...
  • Stollend beton: La Carte et le territoire 15 oktober 2010 Er is maar één Franse schrijver wiens boeken nog voor het verschijnen van de Nederlandse vertaling alom worden besproken in Nederlandstalige boekenbijlagen. Dat is niet alleen tekenend voor het prestige van de hedendaagse Franse literatuur, maar ook voor de uitzonderingspositie van Michel Houellebecq daarbinnen. La Carte et le territoire, zijn begin september verschenen nieuwe roman, ...
  • Politiepastiche 14 oktober 2010 Een pastiche, zegt Van Dale, is een ‘werkstuk in nabootsende stijl, met satirische of kritische bedoelingen’. La Carte et le territoire mondt volgens diverse commentatoren uit in de ‘pastiche van een politieroman’. Die karakterisering is maar ten dele terecht, want hoewel het in deel drie van de roman inderdaad gaat om het politie-onderzoek naar de ...
  • Kaart en veldeffect 10 oktober 2010 Die Haan en Hof toch. Dachten ze in La Carte et le territoire te zijn gestuit op een heus veldeffect, een literair-strategisch eerbetoon van de ene schrijver aan de andere, blijkt het allemaal op toeval te berusten, zoals Houellebecq zijn Nederlandse vertaler desgevraagd meldt: hij wist helemaal niet dat Châtelus-le-Marcheix het in Vies minuscules bezongen geboortedorp ...
  • Michel Houellebecq, ‘La Carte et le territoire’, flaptekst 5 oktober 2010 Als Jed Martin, de hoofdpersoon van deze roman, het verhaal ervan moest navertellen, zou hij misschien beginnen bij een combiketel die het begaf op een koude dag in december. Of bij zijn vader, een bekend, geëngageerd architect, met wie hij tal van eenzame kerstdiners heeft genoten. Hij zou in elk geval melding maken van Olga, een ...
  • Kaart en gebied (bis) 4 oktober 2010 De Creuse is een Frans departement dat toeristen of welgestelde gepensioneerden op zoek naar de bekoringen van het platteland tot nog toe grotendeels links hebben laten liggen, en met reden. Het is een ingeklonken, sombere streek, bestaand uit bosrijke hoogvlakten doorsneden met smalle, vochtige valleitjes; het landschap van de Creuse heeft de bezoeker weinig schoons, ...
  • Circus Houellebecq 22 september 2010 Als een schrijver van het type 'omstreden en wereldberoemd' een nieuwe roman publiceert, brengt dat altijd een heel circus met zich mee. Zo ook nu weer: Houellebecqs jongste was nog niet van de persen of het barstte aan alle kanten los. Tientallen recensies (opvallend positief dit keer), honderden juichende dan wel neerbuigende blogposts, tal ...
  • Kaart en gebied 9 september 2010 Dat de grote schrijver Michel Houellebecq de grote schrijver Pierre Michon leest en waardeert, wist ik al. Dit voorjaar, toen hij volop aan La Carte et le territoire werkte, meldde hij nog in een speciaal nummer van Les Inrockuptibles: 'Pierre Michon heeft de (terechte) reputatie veel van zijn lezer te eisen, en men houdt hem ...
  • Daar gaan we weer 6 september 2010 Michel Houellebecqs nieuwe roman, 'La Carte et le territoire', is nog niet uit of er is alweer een 'affaire'. Dit keer wordt de schrijver van plagiaat beschuldigd - vanwege een literair procédé dat bijna alle schrijvers weleens toepassen.

Publieke vijanden

  • Houellebecq/BHL in de ramsj 14 februari 2012 Aan ons ramsjwinkeltje is zojuist een prachtige titel toegevoegd: Publieke vijanden, de door ons beiden vertaalde briefwisseling tussen Michel Houellebecq en Bernard-Henri Lévy. Een karrenvracht aan intellectueel vuurwerk voor slechts € 10,00!
  • Tamelijk verachtelijke individuen 16 oktober 2009 Bijdrage voor de website van Athenaeum Boekhandel over de beginzin van 'Publieke vijanden', de briefwisseling tussen Michel Houellebecq en Bernard-Henri Lévy, vertaald door Martin de Haan en Rokus Hofstede.
  • Michel Houellebecq, ‘Publieke vijanden’, fragment 10 september 2009 Voor mij zijn er van die momenten waarop de woorden komen, zonder enig plan, zonder samenhang of oordeel, en ik een vel papier nodig heb omdat ik constateer dat er iets gebeurt. Dat duurt enige tijd, nou ja dat duurt zolang het duurt, maar het duurt nog altijd lang genoeg om me in staat te ...
  • Antwoord aan Rokus Hofstede 24 augustus 2009 Antwoord van Martin de Haan op de brief van Rokus Hofstede over 'Publieke vijanden', de briefwisseling tussen Michel Houellebecq en Bernard-Henri Lévy die zij samen hebben vertaald.
  • Brief aan Martin de Haan 15 augustus 2009 Brief van Rokus Hofstede aan Martin de Haan over 'Publieke vijanden', de briefwisseling tussen Michel Houellebecq en Bernard-Henri Lévy die zij samen hebben vertaald.

Mogelijkheid van een eiland

  • Goncourt 9 november 2010 Op 7 november 2005 was ik uitgenodigd voor een feestje. Plaats van handeling: Place Gaillon, Parijs, in het chique restaurant Drouant. Althans, daar zou het feest beginnen, waarna het al snel zou worden verplaatst naar een geheime locatie. Bij Drouant wordt elk jaar begin november de winnaar van de Prix Goncourt bekendgemaakt. Vandaar ook dat feestje: ...
  • Michel Houellebecq, ‘Publieke vijanden’, fragment 10 september 2009 Voor mij zijn er van die momenten waarop de woorden komen, zonder enig plan, zonder samenhang of oordeel, en ik een vel papier nodig heb omdat ik constateer dat er iets gebeurt. Dat duurt enige tijd, nou ja dat duurt zolang het duurt, maar het duurt nog altijd lang genoeg om me in staat te ...
  • Michel Houellebecq, ‘Mogelijkheid van een eiland’, fragment 15 november 2005 Hoe helder staan ze me nog voor de geest, de eerste momenten van mijn clownsroeping! Ik was toen zeventien en bracht een nogal saaie augustusmaand door in een all inclusive club in Turkije – het was trouwens de laatste keer dat ik met mijn ouders op vakantie zou gaan. Die trut van een zus van ...

De koude revolutie

  • ‘Ja. Ja ja ja. Ja ja.’ – Reactie op Sabine Hillen 30 september 2004 Niet erg rationeel. Dat is de indruk die het artikel van Sabine Hillen over Michel Houellebecq in het vorige nummer van rekto:verso op mij maakt, niet alleen door de nogal impressionistische manier van citeren, maar vooral ook door de soms nauwelijks te volgen argumentatie, die in mijn ogen een zonderlinge combinatie van ...
  • Michel Houellebecq, ‘H.P. Lovecraft – Tegen de wereld, tegen het leven’, fragment 15 maart 2004 Het leven is pijnlijk en teleurstellend. Daarom is het onnodig om nieuwe realistische romans te schrijven. We weten in zijn algemeenheid waar we met de werkelijkheid aan toe zijn, en we hebben weinig zin om er meer over te horen. De mensheid als zodanig prikkelt onze nieuwsgierigheid nog maar matig. Al die enorm subtiele ‘observaties’, al die ‘situaties’ en anekdotes... ...
  • ‘Mijn materiaal is niet echt de wereld’: gesprek met Michel Houellebecq 10 maart 2004 Michel Houellebecq is geen prater. Toen ik hem in november 2002 op verzoek van de Volkskrant in Spanje opzocht voor een eindejaarsinterview, had ik me dan ook voorbereid op een moeizaam, langdurig gesprek met veel stiltes en veel eh’s en hm’s. Het viel mee: langdurig was het zeker, de eh’s en hm’s waren niet van ...
  • Michel Houellebecq, ‘De koude revolutie’, woord vooraf 10 maart 2004 Michel Houellebecq dankt zijn bekendheid voornamelijk aan twee romans, Elementaire deeltjes en Platform. Het zijn ambitieuze boeken, die veel stof hebben doen opwaaien door de grote thema’s die ze aan de orde stellen en de forse stellingen die ze verkondigen – of niet verkondigen, daarover verschillen de meningen. Gezien de rol die Houellebecq inmiddels ...
  • Michel Houellebecq, ‘Leven, lijden, schrijven – methode’, flaptekst 19 december 2003 Poëzie groeit op het massagraf der bedrogen verwachtingen; haar ware wortels bevinden zich echter in de hemel. Het valt dan ook te begrijpen dat ze niet bij machte is de mens met het leven te verzoenen. Wel kan ze een zwak maar duidelijk signaal afgeven aan hen die op het punt staan het bijltje erbij ...

Platform

  • Tovertaal 2: Trouwen doe je omdat je van elkaar houdt 15 mei 2002 Citaten in een literair werk zijn voor een vertaler altijd een reden om extra alert te zijn. De auteur laat een vreemde stem spreken in zijn eigen tekst, er vindt een stijlsprong plaats, de doorgaande beweging wordt onderbroken. Voor de gebruiker van Tovertaal vormen citaten dan ook een prachtige gelegenheid om zich uit te leven ...
  • Michel Houellebecq, ‘Platform’, fragment 2 mei 2002 Midden in een dronkenschap, vlak voor de totale versuffing, beleef je soms momenten van intense helderheid. De teloorgang van de seksualiteit in het Westen was onmiskenbaar een sociologisch verschijnsel van enorme omvang, het had geen zin dat te willen verklaren aan de hand van individuele psychologische factoren; toen ik een blik op Jean-Yves wierp, besefte ...
  • Geen kattenpis (of wel) 27 september 2001 ‘Rumoer om Thaise seks in nieuw boek Houellebecq’, kopte de Volkskrant op 24 augustus op de kunstpagina, en de eerste zin van het artikel legt netjes uit wat er aan de hand is: ‘Frankrijk heeft zijn eerste schandaal van het nieuwe literaire seizoen: in zijn nieuwe boek zou Michel Houellebecq, auteur van het ook al ...
  • Haatreflexen van een seksueel gefrustreerde 24 augustus 2001 Michel Houellebecq doet het weer. De auteur van Elementaire deeltjes en De wereld als markt en strijd heeft andermaal een roman geschreven waarin – en waarmee – hij de wereld naar zijn pijpen laat dansen. Plateforme, dat dezer dagen verschijnt, heeft alles in zich om de weldenkenden op stang te jagen: het anti-humanistische wereldbeeld, het ...

Elementaire deeltjes

  • Michel Houellebecq, ‘Elementaire deeltjes’, fragment 1 juli 2008 ‘De vormen van de natuur’, schrijft Djerzinski, ‘zijn menselijke vormen. Driehoeken, verstrengelingen en vertakkingen zijn vormen die in onze hersenen verschijnen. We herkennen ze, we waarderen ze; we worden erdoor omringd. Omringd door onze maaksels, menselijke maaksels, die aan de mens kunnen worden overgedragen, ontplooien we ons en sterven we. Omringd door de ruimte, de ...
  • Mutatie of omwenteling? – Reactie op Ludo Hellemans 15 oktober 2004 Met belangstelling heb ik het artikel van Ludo Hellemans over Michel Houellebecq in het vorige nummer (6:2) van Mosaïek gelezen. Ik heb er weinig op aan te merken, behalve misschien dat Hellemans het onderwerp wel heel erg naar zijn eigen biologische stiel toe trekt, maar voor zo’n gepassioneerde toe-eigening kan ik wel waardering opbrengen. Persoonlijk ...
  • Slalommen tussen de registers 1 maart 2000 Pagina 207: ' Uiteindelijk zocht ik mijn heil bij Baudelaire. Angst, dood, schaamte, dronkenschap, nostalgie, de verloren kindertijd... enkel onaantastbare onderwerpen, oerdegelijke thema's. Het was toch wel bizar. De lente, de hitte, al die opwindende grietjes, en ik die daar las: Gedraag je, o mijn Smart, probeer je in te tomen. Je riep de Duisternis; zij daalt ...
  • Hoe de mensheid strandde, en hoe het verder ging 20 november 1999 Elementaire deeltjes heet het, en over een paar dagen ligt het in de winkel. ‘Het’, dat is mijn vertaling van de roman waarmee Michel Houellebecq de Franse literaire wereld vorig jaar op zijn kop zette. Een meesterwerk, zegt de Nederlandse uitgever. Ja, absoluut, en ook een verdomd confronterend boek, dat er inderdaad ‘in hakt’, zoals ...

De wereld als markt en strijd

  • Michel Houellebecq, ‘De wereld als markt en strijd’, fragment 26 juni 2000 'Plotseling kon het me niets meer schelen dat ik niet modern was.’ - Roland Barthes Zaterdagochtend vroeg vind ik op het stationsplein een taxi die me wel naar Les Sables-d’Olonne wil brengen. Bij het verlaten van de stad rijden we door een reeks nevelbanken, en na het laatste kruispunt duiken we in een ondoordringbaar, volmaakt mistmeer. De ...

Over de poëzie van Michel Houellebecq

  • Michel Houellebecq, ‘Publieke vijanden’, fragment 10 september 2009 Voor mij zijn er van die momenten waarop de woorden komen, zonder enig plan, zonder samenhang of oordeel, en ik een vel papier nodig heb omdat ik constateer dat er iets gebeurt. Dat duurt enige tijd, nou ja dat duurt zolang het duurt, maar het duurt nog altijd lang genoeg om me in staat te ...
  • Michel Houellebecq, ‘Leven, lijden, schrijven – methode’, flaptekst 19 december 2003 Poëzie groeit op het massagraf der bedrogen verwachtingen; haar ware wortels bevinden zich echter in de hemel. Het valt dan ook te begrijpen dat ze niet bij machte is de mens met het leven te verzoenen. Wel kan ze een zwak maar duidelijk signaal afgeven aan hen die op het punt staan het bijltje erbij ...

Over het werk van Michel Houellebecq in het algemeen

  • ‘Ja. Ja ja ja. Ja ja.’ – Reactie op Sabine Hillen 30 september 2004 Niet erg rationeel. Dat is de indruk die het artikel van Sabine Hillen over Michel Houellebecq in het vorige nummer van rekto:verso op mij maakt, niet alleen door de nogal impressionistische manier van citeren, maar vooral ook door de soms nauwelijks te volgen argumentatie, die in mijn ogen een zonderlinge combinatie van ...
  • ‘Mijn materiaal is niet echt de wereld’: gesprek met Michel Houellebecq 10 maart 2004 Michel Houellebecq is geen prater. Toen ik hem in november 2002 op verzoek van de Volkskrant in Spanje opzocht voor een eindejaarsinterview, had ik me dan ook voorbereid op een moeizaam, langdurig gesprek met veel stiltes en veel eh’s en hm’s. Het viel mee: langdurig was het zeker, de eh’s en hm’s waren niet van ...
  • ‘Mon matériau, ce n’est pas vraiment le monde’: entretien avec Michel Houellebecq 10 oktober 2003 Long entretien de Michel Houellebecq avec son traducteur néerlandais attitré.
  • Le second degré: Michel Houellebecq expliqué aux sceptiques 15 januari 2002 Article sur le style de Michel Houellebecq, notamment sur la tension irréductible entre le premier et le second degré.
  • Michel Houellebecq is wel degelijk een stilist 21 februari 2000 ‘Zodra het literaire hanteerbaar wordt (bruikbaar, nuttig), is het verloren.' – P.F. Thomése ‘Een essay waarvan de stijl is getypeerd als non-style’ – met die aanhaling van een anonieme bron presenteert de redactie van De revisor in het vorige nummer Michel Houellebecqs essay ‘Kunst in tijden van ontreddering’. Wie een beetje op de hoogte is van ...