Nu nog Gordiaanser!

Een kort naschrift bij mijn vorige post. Van de lange Proustzin die ik daarin besprak, citeerde ik o.a. deze vertaling van Thérèse Cornips:

Ach, ik wist niet dat, heel wat treuriger dan de kleine dieetzonden van haar man, mijn gebrek aan wilskracht, mijn zwakke gezondheid en de onzekerheid die daaruit voortvloeide voor mijn toekomst, mijn grootmoeders gedachten in beslag namen […]

Pas nu ik deze zin opnieuw herlees, zie ik waar voor mij de schoen echt wringt. Het skelet van de Nederlandse zin luidt: ‘Ik wist niet dat A, B en C mijn grootmoeders gedachten in beslag namen.’ De nadruk van de mededeling (het zgn. rhema) ligt bij Cornips dus op het kale feit van het in beslag nemen, niet op de manier, terwijl het Frans eerder de manier (‘bien plus tristement’) dan het feit benadrukt. De Nederlandse zin lijkt daardoor ritmisch uit balans, maar bij het herlezen bedacht ik ineens dat dit vrij makkelijk kan worden opgelost door ‘ik wist niet dat’ (gericht op het feit) te vervangen door ‘ik wist niet hoezeer’ (gericht op de manier):

Ach, ik wist niet hoezeer, heel wat treuriger dan de kleine dieetzonden van haar man, mijn gebrek aan wilskracht, mijn zwakke gezondheid en de onzekerheid die daaruit voortvloeide voor mijn toekomst mijn grootmoeders gedachten in beslag namen […]

Maar ik blijf de voorkeur geven aan mijn eerdere oplossing, die me helderder en eleganter lijkt.

Later zoals gezegd meer over het tweede deel van de zin.

Print Friendly, PDF & Email